CEMAL AZMİ BEY

CEMAL AZMİ BEY

CEMAL AZMİ BEY
CEMAL AZMİ BEY

1914-1918 YILLARI ARASINDA TRABZON VALİLİĞİ YAPMIŞ BİR DEVLET ADAMIDIR. VALİLİK YAPTIĞI SÜRE İÇERİSİNDE; NÜFUSU 1 MİLYON OLAN TRABZONUN İAŞESİNİ KARŞILAMAK, BUNUN YANINDA 3. ORDUYU BESLEMEK VE İHTİYAÇLARINI ZAMANINDA ULAŞTIRMAK, RUS DONANMASININ ŞEHRİ BOMBALAMASINA KARŞI DURMAK VE ERMENİ ÇETELERİNE KARŞI SAVUNMASIZ TÜRK AHALİYİ KORUMAK HUSUSLARINDA ÜSTÜN GAYRET GÖSTERDİ.

 

OSMANLI HÜKÜMETİ TARAFINDAN 27 MAYIS 1915 TE ÇIKARILAN TEHCİR KANUNUNU UYGULAYAN CEMAL AZMİ BEY ERMENİLERİ İÇ BÖLGELERE GÖNDERMİŞTİ.

SAVAŞ BİTTİKTEN SONRA TEHCİR KANUNUNDANSORUMLU TUTTUKLARI BİRÇOK DEVLET ADAMINA SUİKAST DÜZENLEYEN ERMENİ KOMİTACILARI 17 NİSAN 1922 DE BERLİNDE VALİ CEMAL AZMİ BEYİ ŞEHİT ETMİŞLERDİR.

RUHU ŞAD OLSUN.

Cemal Azmi Bey, 1868 yılında Arapkir’de dünyaya geldi. Babası defter-i hakâni (Tapu dairesi) müdürlerinden Osman Nuri Bey, annesi Gülsüm Hanım’dır.

Arapkir’deki ilk tahsilinden sonra öğrenimine İstanbul’da devam etti. 1891’de Mülkiye Mektebi’nin yüksek kısmını bitirdi ve öğretmenliğe başladı. Elaziz (Elazığ) İdadisinde öğretmenlik, Şam Islahhanesinde mektep müdürlüğü yaptıktan sonra Suriye vilayeti maiyet memurluğunda kaymakamlık stajı yaptı. 1896-1897 arasında Suşehri, Usturumca, Avrethisar, Kosova merkez kazası kaymakamlıklarında bulundu.

Kosova Merkez Kazası kaymakamlığı sırasında İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne üye oldu. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Seniçe mutasarrıfı olarak atandı. Ardından Siverek, Bolu, Lazistan sancaklarında mutasarrıf olarak görev yaptı. Birinci Dünya Savaşı öncesinde Trabzon’a vali olarak atandı.

Cemal Azmi Bey, Birinci Dünya Savaşı boyunca çeşitli ülkelere ait istihbarat kuruluşlarının üssü haline gelen Trabzon’da dört yıl vali olarak görev yaptı. Osmanlı gizli örgütü Teşkilat-ı Mahsusa ’ya her türlü destek ve yardımı sağladı, toplantılarına katıldı. Daha önce görev yaptığı Rize bölgesindeki eşkıyaların Teşkilat-ı Mahsusa emrine girmesini sağladı. Üçüncü Ordu’nun ihtiyaçlarını karşılamada etkin rol aldı.

Rusların Erzurum’u işgal etmesi üzerine 17 Şubat 1919’da Trabzon’u Rum Metropolit Hrisontos’a teslim ederek şehri terk etti, vilayet erkânı ile birlikte o zaman bir ilçe merkezi olan Ordu’ya yerleşti.

 

17 Nisan 1922’de Berlin’de “Nemesis” adlı Ermeni örgütü tarafından İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin ileri gelenlerinden Dr. Bahattin Şakir Bey ile birlikte ailesinin gözü önünde öldürüldü. Mezarı, Berlin Türk Şehitliği’ndedir.